Incredible

Thank internet for Youtube…

Haha heb jij dat ook weleens, zit je een beetje op www.youtube.com filmpjes te bekijken, val je van het een in het ander.
Zo belandde ik min of meer per ongeluk bij dit filmpje genaamd: Giant Steps, solo by a Robot, Faster (350bpm). Uch zit dat op mijn metronoompje…

Techniek en saxofoon is niet los te denken van elkaar. Typisch dat zoiets nou weer gelijk met een saxofoon uitgeprobeerd wordt.
Of het mooi is, dat mag jezelf beoordelen. Het klinkt wel heel mechanisch naar mijn mening, maar eigenaardig is het beslist!

Darius Milhaud’s Scaramouche

Soms is het heel verassend wat er toch allemaal te vinden is over een compositie. Een kleine zoektocht op het web levert meestal al heel wat stof tot schrijven op. Een voorbeeld daar van is de compositie Scaramouche van Darius Milhaud.

Bij de meeste saxofonisten is het natuurlijk bekend als een werk voor alt-saxofoon en orkest. Nouja, meestal uitgevoerd met pianobegeleiding.
Maar een pianist zal claimen dat het oorspronkelijk voor vierhandig piano geschreven is. En daar zullen ze hoogstwaarschijnlijk gelijk aan hebben.

Nee hoor zal een klarinetist beweren, het is een werk voor klarinet en piano. En weer zul je de klarinetist niet in het ongelijk kunnen stellen.

Maar hoe zit het dan echt?
Tja, Milhaud kunnen we het helaas niet meer vragen.
Wel hebben we de een verhaal van Londeix die erover verteld dat de 3 delen van Scaramouche eigenlijk afkomstig zijn uit muziek die Milhaud schreef voor twee theaterstukken die in het theater "Scaramouche" werden gespeeld. Een theater dat gespecialiceerd was in produkties voor kinderen.
De snelle delen 1 en 3 zijn gebaseerd op de muziek voor het theaterstuk "La Medecin volant" een komedie van Moliere, het langzame 2e deel is afkomstig uit "Bolivar" door Jules Superveille. Volgens Londeix speelde Marcel Mule in de theatermuziek de saxofoonpartij.

Hoe dan ook, het werk werd aanvankelijk voor vierhandig piano geschreven door Milhaud. Alhoewel met tegenzin voelde hij zich verplicht ten opzichte van de franse pianiste en leraar Marguerite Long die het werk wou laten uitvoeren door twee van haar leerlingen op de Internationale Expositie in Parijs in 1937. Aldus geschiedde en verscheen de eerste uitgave Scaramouche, op. 165b voor vierhandig piano.

Al snel werd het werk ongekend populair. Binnen twee jaar verscheen de versie voor alt-saxofoon en orkest, op. 165c, welke in 1940 voor het eerst werd uitgevoerd op de Parijse radio met als solist Marcel Mule. Onderwijl had Milhaud ook nog een klarinetconcert geschreven voor Benny Goodman, welke deze nooit heeft uitgevoerd. In plaats daarvan voerde hij wel de versie van Scaramouche voor klarinet en orkest, op. 165d, uit, welke in 1941 verscheen.

Oke, dus Mule had de premiere in Parijs van de versie voor altsaxofoon en orkest. Maar… natuurlijk moet Sigurd Rascher daar tegenin gaan. Volgens een interview en een Rascher-kenner claimde Rascher dat Milhaud het werk aanvakelijk voor hem heeft bedoeld. Rascher had in die tijd veel componisten benaderd om solistische werken te schrijven voor de saxofoon (en hem) waaronder Milhaud. Echter op het tijdstip dat Scaramouche het licht zag was Rascher Europa ontvlucht en dacht Milhaud dat Rascher niet meer leefde.
Er staat niet boven het werk dat het opgedragen is aan Rascher en er zijn geen opnamen van Scaramouche gespeeld door Rascher.

Tijd om achterover te leunen en gewoon te luisteren naar de delen 1. Vif en 3. Braziliera in deze video gespeeld door veelbelovend saxofonist Ties Mellema begeleid door pianist Wijnand van Klaveren. Enjoy….

De Saxofoon Web Log
Zet twee saxofonisten bij elkaar, ook zonder dat ze van elkaar weten dat ze saxofoon spelen, en ik geef je op een briefje dat binnen 10 minuten het gesprek gaat over saxofoon spelen, de merken, rieten, saxofonisten…
Noem maar op. Er zijn genoeg onderwerpen waar iedere saxofonist een mening over heeft.
Reden genoeg voor een weblog over de saxofoon.

Lees mee, reageer, stem ook even mee in de poll.
Mocht je nog speiale vragen hebben, of een idee voor een logje, schrijf me dan via het mailformulier.

Voor nog meer info over de saxofoon kun je mijn website over de saxofoon bezoeken.

De Klassieken Terwijl in Amerika de saxofoon furore maakt in de Jazz, wordt in Europa de saxofoon gebruikt in een heel ander genre. De klassieke muziek. Een genre waarin de saxofoon wat minder bekend is. Maar toch wel even omvangrijk en dynamisch. Twee pioniers in dit genre, namen die je al snel in de klassieke saxofoon literatuur tegenkomt zijn Marcel Mule en Sigurd Rascher. Marcel Mule (1901-2001) Marcel Mule moet wel een zeer muzikaal ventje zijn geweest toen hij jong was. Hij leerde al saxofoon spelen toen hij 7 was, koos voor de viool op zijn 9de jaar en met 12 jaar kwam daar ook nog eens de piano bij. Na zijn studie viool en harmonieleer aan het conservatorium in Parijs begon Mule zich rond 1921 meer serieus te bekwamen in het saxofoonspel. Hij sloot zich aan bij een millitaire kapel en ontwikkelde zijn muzikale smaak door aan steeds meer concerten dee te nemen. In 1923 werd Mule solosaxofonist van de Musique de la Garde Rxe9publicaine. Daar stichtte hij in 1928 het allereerste saxofoonkwartet, "Le quartour de la musique de la Guarde Republicaine". Een heel nieuw soort ensemble waarvoor dus geen kant en klare muziek bestond. Zij speelden aanvankelijk transcripties maar al gauw raakten componisten gexefnteresseerd en begonnen composities te schrijven voor het saxofoonkwartet. Mule speelde zelf sopraansax in het kwartet. Later ontstond uit dit kwartet Le Quatuor de saxophones de Paris 71 jaar nadat de eerste saxofoonklas van Adolf Sax was geschorst aan het conservatorium in Parijs volgde Marce Mule hem in 1942 op als saxofoondocent. Talloze saxofoonwerken zijn aan hem gewijd. Mule’s interesse lag hoofdzakelijk bij uitbreiding van de dun gezaaide symphonische saxofoonliteratuur. Hij besloot zich daarom zelf bezig te houden met de transcriptie voor saxofoon. In 1968 ging hij met pensioen en werd hij opgevolgd door zijn leerling Daniel Deffayet. Andere grootheden uit de klas van Mule zijn o.a. Jean-M. Londeix, Eugene Rousseau, Iwan Roth en Frederick L. Hemke.

Saxofoonklas van Marcel Mule

Marcel Mule is misschien wel een van de meest belangrijke pioniers voor de ontwikkeling van de klassieke saxofoon. Niet voor niets heeft hij de bijnaam ‘Le Patron’ (de beschermer) gekregen. Met zijn solo concerten als ook de optredens met saxofoonkwartet inspireerde hij menig componist om voor de saxofoon te schrijven. Daarnaast was hij een groot docent. Wij als saxofonisten hebben een veel aan Marcel Mule te danken.

Meer over Marcel Mule vind je hier
Luister* naar: Etudes Caprice van Eugene Bozza gespeeld door Marcel Mule.
Serenade Comiques van Jean Francaix voor saxofoonkwartet

Opereerde Marcel Mule met name in Frankrijk waar de saxofoon oorspronkelijk door Adolf Sax ontwikkeld werd. In het noorden van Europa maakte Sigurd Rascher furore als saxofonist. Ook zijn naam vind je veelvuldig boven saxofoonwerken achter de text opgedragen aan. Sigurd Manfred Rascher (1907-2001) Sigurd Rascher staat als Amerikaans saxofonist te boek maar werd geboren in Duitsland. Hij studeerde aanvankelijk klarinet aan de Musikhochschule in Stuttgart. Hij stapte echter over op de saxofoon, gaf les op muziekscholen en speelde in diverse orkesten. In 1933 werd hij aangesteld als saxofoondocent aan het Koninklijk Conservatorium in Kopenhagen, Denemarken. In 1934 volgde een zelfde aanstelling aan het Conservatorium in Malmxf6, Zweden. Hij bleef op beide consrvatoria werkzaam tot 1938. Met zijn amerikaanse debut in 1939 met de Boston Symphony en het New York Philharmonic werd hij de eerste saxofoonsolist in betrekking bij beide orkesten. Daarna zou hij met meer dan 250 orkesten wereldwijd optreden. Uit de duiste en scandinavische periode stammen meer dan 140 werken die aan hem zijn opgedragen, het merendeel behoort tot de belangrijke werken uit de saxofoonliteratuur uit de 20ste eeuw. Rascher gaf in Amerika les op de Julliard School, Manhattan School en de Eastman Schools of Music. De uitbreiding van de zogenaamde Top Tones, een techniek waarmee de omvang van de saxofoon meer dan een octaaf boven de conventionele F3 wordt uitgebreid werd met name door Rascher onder de aandacht van componisten gebracht.

Meer over Sigurd Rascher vind je hier
Luister** naar: Rhapsodie voor Saxofoon en Orkest van Claude Debussy gespeeld door Sigurd Rascher (complete versie)

Opvallend detail is dat Rascher en Mule beiden een zeer hoge leeftijd hebben bereikt. Misschien is saxofoon spelen wel heel erg gezond… Zij overleden beiden in 2001, Rascher in februari, vlak voor zijn 94ste levensjaar. Mule overleed in december, 100 jaar oud. Nog meer fragmenten van klassieke werken voor saxofoon merendeels opgedragen aan beide heren*:
Sonata van Paul Creston deel 3(opgedragen aan Marcel Mule)
Concertino van Jaques Ibert deel 3(opgedragen aan Sigurd Rascher)
Tableaux de Provence – Paule Maurice deel 3
Scherzo voor saxofoonkwartet- Alexander Glazounov
Valse Chromatiques- Pierre Velonnes

Audio fragmenten afkomstig van www.reedmusic.com
* Quicktimeplayer vereist Klik hier voor gratis download
** Windows Media Player vereist Klik hier voor gratis download

In reactie op een vorige log vroeg Cpt. Iglo "waar zijn Frankie Trumbauer en Adrian Rollini?" Het menu staat dan wel vol met een aantal ‘beroemdheden‘ maar hij heeft natuurlijk gelijk, er zijn er nog veel meer. Teveel om allemaal in het menu te stoppen. Daarmee bracht hij me wel op het idee om een rubriek onder de naam saxofonisten van alle tijden en genres te starten. En zie hier de eerste van (wat ik hoop) een hele serie. Niet alleen om aan Cpt. Iglo’s verzoek te voldoen over Frankie en Adrian. Het is ook een mooi begin. Zij zijn eigenlijk twee pioniers op saxofoon gebied begin 1920. Toen de jazz en ook de saxofoon nog in opkomst was. Frankie "Tram" Trumbauer (1901-1956) Eigenlijk zou Frankie Trumbauer de titel "grootvader van de Modern Jazz" moeten hebben. Ware het niet dat hij altijd een beetje in de schaduw heeft gestaan van Bix Beiderbecke. Zijn intellectuele manier van spelen is zelfs van grote invloed geweest op Lester Young en sporen van zijn manier van spelen zijn terug te vinden in de "Cool Jazz" uit de 50er en 60er jaren. Trumbauer onderscheidde zich ook omdat hij op de C-melody sax speelde. Hij begon zijn carixebre in diverse dansorkesten en daarnaast werd hij de leider van Jean Goldkette’s Orchestra. Hij speelde met zijn eigen band in de Acadia Ballroom in St. Louis. Daarin soleerde Bix Beiderbecke. Samen met hem speelde Frankie in een aantal orkesten en namen ze verschillende platen op. In de jaren 30 speelde Frankie en Bix samen in het Paul Whiteman Orchestra en met Charlie en Jack Teagarden. Tijdens de 2e wereldoorlog lag zijn muziekcarrixebre even stil en fungeerde Trumbauer als test piloot. Na de oorlog speelde hij nog in het NBC Orchestre maar vanaf 1947 hield hij het voor gezien in de muziekbusiness. Luister naar de opname uit 1927 van Trumbology door Frankie Trumbauer Adrian Rollini (1904-1954) Adrian Rollini was een wonderkind op piano. Op vierjarige leeftijd speelde hij een recital in het Waldorf Astoria Hotel in New York. Op zijn 14e had hij zijn eigen band en begin 1920 speelde hij bij de California Ramblers, de band die in die jaren de meeste opnamen maakte. Ze speelden vooral populaire liedjes in een jazzy stijl. In deze band ontwikkelde Rollini zijn unieke stijl op de bassaxofoon. Hij speelde verder in verschillende bands met meerdere grootheden als Red Nichols, Bix Beiderbecke, en Trumbauer. In zijn eigen orkest speelden de toen nog onbekende Bennie Goodman, Gene Krupa, Artie Shaw, Jimmy en Tommy Dorsey die een paar jaar later "the hottest act in town" waren. Luister naar Savage Serenade opgenomen in New York in 1933

Frankie Trumbauer and his Orchestre met in het midden Adrian Rollini op bassaxofoon

In Three Blind Mice gespeeld door het Frankie Trumbauer Orchestre hoor je Adrian Rollini soleren op de bassaxofoon. Om naar de opnamen te kunnen luisteren heb je de Real Player nodig. Bron: www.redhotjazz.com

Toch mooi dat je je geld kan verdienen met je hobby! Dat hoor ik ook meestal als mensen ontdekken welk beroep ik heb. Ja, dat is het ook, natuurlijk… Mijn leerlingen ontdekken dat ook, zeker in de afgelopen tijd. Waar de meeste kinderen eerst de zolder hebben moeten opruimen en alle oude troep die misschien wel verkocht kan worden van stikkertjes met prijzen hebben voorzien en in alle vroegte een plekje hebben moeten zien te bemachtigen om hun dekentje uit te spreiden om hun waar aan te bieden, komen zij een paar uur later. Met een lessenaartje en een paar boeken, en als je slim bent een krukje, , misschien nog een cd-speler erbij, een koffer met instrument dat zonder instrument dienst doet als centenbakje. Zitten en toeteren maar, en… Als ik de verhalen zo hoor levert dat nogal aardig op. Beter dan de rommelmarkt zeggen al mijn leerlingen. En het is nog leuk ook! Tja, wie loopt hier nu zomaar voorbij zonder een eurootje in de koffer te werpen, zeg nou zelf!

Een tijdje geleden kwam ik het volgende bericht tegen in de krant: Saxofoon Parker geveild voor 200.000 euro De saxofoon van jazzlegende Charlie Parker is zondag in New York geveild voor 261.750 dollar, dik 200.000 euro. De weduwe van de in 1955 overleden Parker had het instrument na zijn dood onder haar bed verstopt. Haar dochter erfde het na haar overlijden in 1999. Parker zelf bracht zijn saxofoon bij zijn leven herhaaldelijk naar de bank van lening als hij contant geld nodg had. Parker en geld is toch al een grappige combinatie. Bij zijn leven had hij er nooit genoeg van, en als hij al wat had dan ging het gelijk op aan drugs! Tja niet zo gezond natuurlijk. Dat zijn saxofoon ooit nog eens zoveel geld zou opbrengen heeft Charlie nooit kunnen dromen. maar goed dat hij dat er nooit voor gekregen heeft van de bank van lening. Zijn leven was zo al kort genoeg! Wist je trouwens dat zijn silhouet op de achterkant van het belgische 200 franks biljet stond?

Geregeld ben ik bezig om "oude opnamen", die nog een aantal jaren geleden op een cassette werden opgenomen, via allerlei programma’s op mijn pc’tje te digataliseren en te ontdoen van ruis, om er tenslotte een CD van te kunnen branden. Want, tja, wie heeft er tegenwoordig nog een cassettedeck aangesloten. Al was ik een van de eersten die de minidisk ontdekte, de meeste mensen hebben hun "live" opnamen nog op een cassettebandje staan. Ik verzamel al een tijdje allerlei oude cassettebandjes die meestal in een vergeten schoenendoos of vuilniszak bij de mensen op zolder liggen. Binnenkort krijg ik zelfs een aantal oude bandrecorderbanden. Hmm of moet ik voor de allerjongsten nog uitleggen wat een bandrecorder is?! Op dit moment ben ik bezig met een opname uit 1984. Al kan ik de muziekstukken nog stuk voor stuk meezingen, toch alweer 20 jaar geleden! En bij het beluisteren en bewerken van die opname’s gaan mijn gedachten terug. In een van de stukken op de tape speel ik sopraan sax. Het was een van de eerste keren dat ik sopraan speelde. Alhoewel ik met een altsax begonnen ben had ik vanaf het prille begin dat ik op een sopraan speelde iets met dat instrument. Door de penetrante toon valt er nooit iets te verbergen, of zoals ze het ook weleens zeggen, je staat met dat instrument altijd "in je blote kont". En dan kun je maar beter zorgen dat het een "mooie blote kont"is, anders wil niemand er naar kijken, of, terug naar de sopraansax, er naar luisteren. Dat betekent dat je continu bezig bent met het vormen van de toon en ook het intoneren van de toon, want als je niks doet speel je al gauw zo vals als een kraai op een sopraansax. Zelf zie ik deze "tekortkomingen" aan dit instrument nog steeds als een uitdaging. Ik speel nog zeer geregeld sopraansax naast de altsax. Door het beluisteren en bewerken van de opname van 20 jaar geleden besef ik hoe lang ik dat al doe. Time flies (when your having fun). En de meest kritische luisteraar ben ik natuurlijk zelf. Maar ik ben er toch best wel tevreden over. Ik merk het ook vaak bij leerlingen. Na een jaartje altsax mogen ze van mij eens de andere saxen uitproberen. En je hoort meteen waar hun hart ligt. Je haalt ze er zo uit, de sopraansaxofonisten, maar ook de tenorsaxofonisten en de baritonsaxofonisten. Toch grappig! Waar ligt jouw hart?

Toen ik gisteren mijn leskamer binnen kwam zaten daar twee leerlingen uitgebreid hun saxofoon te bestuderen. “Is er iets kapot“, vroeg ik bezorgd. “Nee hoor“, verzekerden ze me, “we zitten al die kleppen en alles wat er eigenlijk op zit, en hoe dat werkt te bekijken. Toch wel knap om zoiets te bedenken” vonden ze.
Ik knikte, “En dat voor een Belg“, grapte ik.
Tuurlijk wisten ze wel dat de saxofoon door Adolph Sax was uitgevonden. “Maar hoe heeft hij dat eigenlijk gedaan? Had hij al een voorbeeld ofzo?“

Ik vertelde hoe Sax opgroeide in het atelier van zijn vader die instrumentbouwer was. Hij leerde daar allerlei instrumenten te bespelen en daarna begon hij veel instrumenten te verbeteren. Waaronder de basklarinet. Vanuit dat instrument ontwikkelde hij eigenlijk de eerste saxofoon, een baritonsaxofoon. Er was in die tijd, rond 1840, vooral behoefte aan een basinstrument waarop je ook technisch snellere passages kon spelen. De ophiclexefde, een instrument dat nu niet meer bestaat, voldeed niet echt aan die eisen. De baritonsax wel. En met de vioolfamilie in zijn achterhoofd bouwde Sax een hele familie saxen, van laag naar hoog. 9 modellen in totaal. Er wordt weleens beweert dat het er 12 of 14 waren, maar daarover is geen zekerheid. Sax bedacht pas veel later de namen, vandaar de onzekerheid over het juiste aantal.

De twee leerlingen keken nog eens bewonderend naar hun instrument en al die klepjes die op wonderbaarlijke wijze open of dicht gaan als je op een heel andere plaats een klepje indrukt.
Toch leuk om te zien dat ze na een paar jaar saxofoon spelen ook oog hebben voor al die techniek die achter zo’n instrument schuil gaat.

Ook leuk om te weten:
De saxofoon is het enige instrument dat echt is uitgevonden.
De meeste andere instrumenten zijn in de oudheid ontstaan en daarna verder ontwikkeld. Aan de ontwikkeling van veel blaasinstrumenten had Adolph Sax ook weer een aandeel. Zo wordt een grote groep blaasinstrumenten nog altijd de saxhoorns genoemd.

Juf, wat moet ik allemaal in mijn werkstuk vertellen over de saxofoon?
Een van de vragen die ik elk jaar weer moet beantwoorden.
Dat ik er een website over gemaakt heb is dus niet alleen liefhebberij maar ook een stukje gemakzucht.

Een van de hoofdstukken die ik verwacht in hun werkstuk is Beroemde saxofonisten. Charlie Parker en Candy Dulfer hebben ze al snel gevonden. De derde plaats wordt heel verrassend ingenomen door Bill Clinton. Nooit beroemd geworden om zijn saxofoonspel natuurlijk, maar dat zal ze een zorg zijn.
En ach, misschien hebben ze wel gelijk. Ik zag deze week nog een foto in de krant over de opening van het Clinton Museum in Little Rock. Op de voorgrond een beeldje van een saxofoonspelende Clinton. Schijnbaar geeft die saxofoon toch een extra dimensie. Misschien een tip voor Bush?