Darius Milhaud’s Scaramouche

Soms is het heel verassend wat er toch allemaal te vinden is over een compositie. Een kleine zoektocht op het web levert meestal al heel wat stof tot schrijven op. Een voorbeeld daar van is de compositie Scaramouche van Darius Milhaud.

Bij de meeste saxofonisten is het natuurlijk bekend als een werk voor alt-saxofoon en orkest. Nouja, meestal uitgevoerd met pianobegeleiding.
Maar een pianist zal claimen dat het oorspronkelijk voor vierhandig piano geschreven is. En daar zullen ze hoogstwaarschijnlijk gelijk aan hebben.

Nee hoor zal een klarinetist beweren, het is een werk voor klarinet en piano. En weer zul je de klarinetist niet in het ongelijk kunnen stellen.

Maar hoe zit het dan echt?
Tja, Milhaud kunnen we het helaas niet meer vragen.
Wel hebben we de een verhaal van Londeix die erover verteld dat de 3 delen van Scaramouche eigenlijk afkomstig zijn uit muziek die Milhaud schreef voor twee theaterstukken die in het theater "Scaramouche" werden gespeeld. Een theater dat gespecialiceerd was in produkties voor kinderen.
De snelle delen 1 en 3 zijn gebaseerd op de muziek voor het theaterstuk "La Medecin volant" een komedie van Moliere, het langzame 2e deel is afkomstig uit "Bolivar" door Jules Superveille. Volgens Londeix speelde Marcel Mule in de theatermuziek de saxofoonpartij.

Hoe dan ook, het werk werd aanvankelijk voor vierhandig piano geschreven door Milhaud. Alhoewel met tegenzin voelde hij zich verplicht ten opzichte van de franse pianiste en leraar Marguerite Long die het werk wou laten uitvoeren door twee van haar leerlingen op de Internationale Expositie in Parijs in 1937. Aldus geschiedde en verscheen de eerste uitgave Scaramouche, op. 165b voor vierhandig piano.

Al snel werd het werk ongekend populair. Binnen twee jaar verscheen de versie voor alt-saxofoon en orkest, op. 165c, welke in 1940 voor het eerst werd uitgevoerd op de Parijse radio met als solist Marcel Mule. Onderwijl had Milhaud ook nog een klarinetconcert geschreven voor Benny Goodman, welke deze nooit heeft uitgevoerd. In plaats daarvan voerde hij wel de versie van Scaramouche voor klarinet en orkest, op. 165d, uit, welke in 1941 verscheen.

Oke, dus Mule had de premiere in Parijs van de versie voor altsaxofoon en orkest. Maar… natuurlijk moet Sigurd Rascher daar tegenin gaan. Volgens een interview en een Rascher-kenner claimde Rascher dat Milhaud het werk aanvakelijk voor hem heeft bedoeld. Rascher had in die tijd veel componisten benaderd om solistische werken te schrijven voor de saxofoon (en hem) waaronder Milhaud. Echter op het tijdstip dat Scaramouche het licht zag was Rascher Europa ontvlucht en dacht Milhaud dat Rascher niet meer leefde.
Er staat niet boven het werk dat het opgedragen is aan Rascher en er zijn geen opnamen van Scaramouche gespeeld door Rascher.

Tijd om achterover te leunen en gewoon te luisteren naar de delen 1. Vif en 3. Braziliera in deze video gespeeld door veelbelovend saxofonist Ties Mellema begeleid door pianist Wijnand van Klaveren. Enjoy….